Zoekresultaten voor: libris

Recensie | Beitske Bouwman — Daan en Olivia

Het werk van Beitske Bouwman kende ik nog niet, terwijl ze toch al drie succesvolle romans op haar naam heeft staan. Via de onlangs verschenen novelle Daan en Olivia (2015) maakte ik kennis met de schrijfster.

Het boekje (zo’n 120 pagina’s lang) opent met de fascinerende vraag: ‘Als er geen haat was, zouden we dan wel weten dat liefde het hoogste doel is?’ Deze quote van de Zwitsers-Amerikaanse psychiater Elisabeth Kübler-Ross bleef tijdens het lezen in mijn hoofd hangen.

Het korte verhaal is mooi en tegelijkertijd tragisch. Op het moment dat de liefdesrelatie tussen Daan en Olivia definitief verbroken wordt, komen ze er beiden achter – onafhankelijk van elkaar – dat er nog wel degelijk sprake is van liefde. Allebei zijn ze na de heftige breuk in gedachten constant bij de ander.

We volgen de twee de eerste uren nadat ze uit elkaar zijn gegaan. Het verhaal is opgebouwd uit korte hoofdstukjes, waarbij het perspectief telkens wisselt tussen de twee ex-geliefden. Als lezer zit je voortdurend in het hoofd van de één of van de ander. Zo vraag je je samen met Olivia af waar het is misgegaan.

Wanneer is de bevreemding ingetreden? Op die dag dat ze zwijgend door het bos wandelden? Toen het blad uit de bomen dwarrelde en de wind guur om hen heen blies? […] Of die keer dat hij een scheet liet zonder zich te excuseren? Of toen ze vergat de deur dicht te doen terwijl ze aan het plassen was? Wanneer, o wanneer zette de kentering in? Of gebeurde het al op de eerste dag, toe ze elkaar voor het eerst zagen, wat toen al het begin van het einde ingezet? (p. 39)

Ook Daan is erg emotioneel over de breuk, hoe beheerst en gecontroleerd hij ook van Olivia wegging. Al rijdend naar het noorden, de zee, probeert Daan de gebeurtenissen te overdenken. Hij ziet in dat hij gevlucht is in conventies. Toch besluit hij om terug te keren naar huis: hij wil Olivia nog één keer zien. Maar hij zal haar in een staat aantreffen, die hij niet voor mogelijk had gehouden…

Bouwmans proza is afgewogen en gevoelig. Deze novelle laat je even stilstaan bij je eigen gevoelsleven. Misschien herken je je wel in de relatie tussen Daan en Olivia. Al lezend vraag je je af: hoe zou ik reageren in zo’n situatie?

Luister hieronder naar het lied van Daan en Olivia gezongen en gecomponeerd door Hildegard Mandos met tekstfragmenten uit het verhaal. Het geeft goed de sfeer van Daan en Olivia weer: een fijngevoelige tekst die je tot reflectie aanzet.

Recensie | Marlies Brenters — Overzee

Overzee (2015) is de debuutroman van Marlies Brenters, geïnspireerd op haar ervaringen als expatkind op Curaçao. Nederlanders in den vreemde, dat vind ik altijd ontzettend interessant. Ik lees graag Nederlands-Indische literatuur, zoals bijvoorbeeld Rubber (1931) van Madelon Székely-Lulofs of Heren van de thee (1992) van Hella S. Haasse (lees hier mijn recensie). En de boeken van schrijver en diplomaat F. Springer zijn stuk voor stuk de moeite waard, met name Bandoeng-Bandung (1993).

Dit keer een roman over Nederlanders op Curaçao dus. Het vertelperspectief ligt bij de Nederlandse Stella, die als kind de bevolkingsopstand van 30 mei 1969 meemaakte. Haar vader was destijds een hoge pief bij GlobalOil (lees: Shell). Nu, tientallen jaren later, wil Stella zich bewijzen als onderzoeksjournalist door deze opstand te analyseren. Daarom verblijft ze voor vier weken op het zonnige eiland zodat ze de archieven in kan en betrokkenen kan interviewen. Ze logeert op Sans Souci, een voormalige plantage die door een Nederlands echtpaar uitgebaat wordt als vakantieaccomodatie. We krijgen dus dubbelop te maken met Nederlanders in den vreemde: het verhaal van Stella’s ouders en dat van het Nederlandse echtpaar in het vertellersheden .

Stella gaat voortvarend aan de slag met haar onderzoek. Ze spreekt mensen met verschillende achtergronden om zo een compleet beeld te krijgen. Als lezer krijg je zodoende het één en ander mee over deze historische gebeurtenis op Curaçao (zie staking van trinta di mei). Telkens vraagt Stella zich af wat er veranderd is sinds die tijd. Heeft de opstand zin gehad? Zijn de sociale en politieke omstandigheden verbeterd, met name voor de inheemse bevolking? Hoe is de verhouding tussen blank en zwart nu?

Uitvoerig antwoord op deze vragen krijg je als lezer helaas niet. Er komt een plotwending wanneer Stella gevoelige informatie over haar ouders te horen krijgt. Haar onderzoek verandert in een zoektocht naar een familiegeheim waarin een buitenechtelijk kind voorkomt. Stella wil de onderste steen boven water krijgen en telkens wanneer je als lezer denkt te weten wat er is gebeurd, blijken de feiten anders te liggen. Wat mij betreft was er iets te veel dramatiek in dit verhaal, maar wellicht dat anderen geboeid blijven door Stella’s ontdekkingen. De verhaallijn van het Nederlandse echtpaar en hun vakantiepark is me dan weer te veel Ik vertrek-achtig: mopperende gasten, geldproblemen en moeite in de omgang met de lokale bevolking. Heel cliché dus.

Brenters heeft geprobeerd om een beeld te geven van het heden en verleden van het eiland. In haar Nawoord schrijft ze dat deze roman niet de hele werkelijkheid is, net zomin als er niet één waarheid bestaat over de gebeurtenissen rond 30 mei 1969. Dat lijkt me inderdaad goed om in gedachten te houden bij het lezen. Zowel het beschreven expatleven van Stella’s ouders als dat van het Nederlandse echtpaar in het heden van de roman zijn slechts schetsen van persoonlijke bevindingen.

Wat ik knap vond aan dit boek zijn de sfeerbeschrijvingen van Curaçao zelf. Je waant je al snel op het zonovergoten eiland zelf! Verder leest het makkelijk weg en krijg je terloops ook nog een geschiedenislesje mee.

Nieuwsgierig? Lees hier alvast het eerste hoofdstuk van Overzee.

Tip | Leesvoer mee op vakantie

Echte lezers nemen geen vakantie… van lezen! Sterker nog, de komende tijd heb je waarschijnlijk juist wat meer tijd om je te verpozen met een boek. Nu wil je niet dat je koffer loodzwaar wordt van al dat leesvoer. Daarom geef ik je vandaag een aantal tips waarmee je genoeg boeken mee kunt nemen op vakantie, zonder je een breuk te sjouwen. Doe er je voordeel mee!

Ik vind dwarsliggers  en Colibri’s een uitkomst: een compleet boek, maar dan compact vormgegeven. Allebei de soorten zijn prima in gebruik, ze liggen lekker in de hand. En deze handzame boeken zijn tijdens de zomermaanden ook nog ’ns in de aanbieding! Vraag ernaar in de boekhandel.


Ben je in het bezit van e-reader, smartphone of tablet? Dan is het natuurlijk een heel ander verhaal! Je kunt naar hartelust e-boeken selecteren voor je vakantie. Boeken waarop geen auteursrecht meer rust of gratis zijn aangeboden door de auteur zelf, kun je legaal downloaden. Google bijvoorbeeld op ‘epub’ + ‘Kees de jongen’ en je hebt direct resultaat. Nieuwe titels kun je in de online boekhandel aanschaffen (vaak zijn er acties waarbij bepaalde titels tijdelijk in prijs zijn verlaagd).

Graag deel ik nog de volgende twee tips waarmee je gratis e-boeken kunt ontvangen. Momenteel loopt er bij de ANWB een actie waarbij je via Elly’s Choice gratis tien digitale boeken krijgt, bijvoorbeeld Toine Heijmans’ Op zee (2011) of De gloriedagen van Walter Gom (2015) door Marcel Vaarmeijer. Ga naar www.ellyschoice.nl/kampioen, activeer de actiecode ANWBK15JECA en volg de verdere instructies. Het abonnement stopt vanzelf, maar je kunt er natuurlijk ook voor kiezen om voortaan voor € 2,99 per maand tien e-boeken te kopen.

Anwb1


En dan hebben we nog de  VakantieBieb-app! Vanaf 1 juli tot en met 31 augustus staan daar tientallen titels in die gratis te downloaden zijn, waaronder veel kinderboeken, maar ook titels voor volwassenen. Bijvoorbeeld de veelgeprezen roman van Jaap Robben, Birk. Echt de moeite waard om een kijkje te nemen.

vakantiebieb-banner-algemeen


Kortom, bezuinigen op boeken in de koffer is niet meer nodig. Met deze aanbiedingen en acties moet het goed komen met het zomerlezen, toch?

Ik wens je een fijne (lees)vakantie!

Recensie | Maarten ’t Hart — Magdalena

Van Maarten ’t Hart (1944) heb ik een heel rijtje boeken in de kast. Zijn romans en verhalen lees ik altijd met genoegen, ’t Hart is een echte verteller: onderhoudend en prettig leesbaar. En ook Dienstreizen van een thuisblijver (2011), waarin hij zijn ervaringen als succesvol auteur optekende, vond ik interessant. Magdalena (2015), het boek over zijn in 2012 overleden moeder, wilde ik dan ook graag lezen. Het gaat hier niet om een roman (het boek is non-fictie), maar de soms onwaarschijnlijke verhalen van ’t Hart neem ik met een korreltje zout. Volgens mij schuwt de schrijver een overdrijving hier of daar niet om de werkelijkheid wat smeuïger te maken. Ach, hij geeft zelf toe dat verhalen vaak mooier worden gemaakt dan ze zijn: ‘want zo gaat dat, de verteller grijpt een kern van waarheid en verzint er altijd iets bij of omheen’ (pag. 161).

Er valt genoeg te vertellen over Lena ’t Hart-van der Giessen. Allereerst was zij een streng gelovige vrouw en haar opvattingen daaromtrent laten de lezer meermaals in verbazing achter. Wanneer de schrijver bijvoorbeeld de euthanasie van zijn oom verdedigt door aan te geven dat hij ondraaglijk leed, antwoordt moeder Lena: ‘Ach wat, ondraaglijk lijden, er is er maar één die ondragelijk heeft geleden, en dat was de Here Jezus zelf.’ (p. 24) Ook vindt ze het ‘verschrikkelijk’ dat haar eigen zoon op zondag naar het strand gaat.  En in het verleden onstonden er bijvoorbeeld zware discussies toen het gezin vrijkaartjes kreeg voor een circusvoorstelling. Veel van moeders eigenaardigheden lijken mij trouwens ook typisch voor de tijd (jaren vijftig), zoals het feit dat Maarten ’t Hart als kind zijn tanden niet mocht poetsen (want op die manier zou je sneller aan een kunstgebit toe zijn).

Maar de opvallendste karaktereigenschap – en dit lijkt de schrijver zelf, min of meer achteraf, te constateren – is haar ziekelijke jaloersheid. Lena had haar hele leven de waan dat haar eerste echtgenoot (vader ’t Hart) voortdurend vreemdging. Keer op keer vertelde ze hierover aan haar zoon, zelfs tientallen jaren nadat de beste man overleden was (die overigens volgens de schrijver geen enkele interesse had in vrouwen). Het levert in elk geval wonderlijke verhalen op die de lezer doen glimlachen. Zie je het voor je: vader ’t Hart (doodgraver van beroep) verstopt zijn ‘mokkel’ met fiets en al in een pas gedolven graf?

Zoals ik al schreef is Maarten ’t Hart een echte verteller en hij kan in Magdalena zeker zijn ei kwijt. (Ik vermoed trouwens dat de hoofdstukken los van elkaar zijn geschreven, waardoor er helaas wel wat herhaling in het boek geslopen is.) Het boek is meer dan alleen een in memoriam van zijn moeder. Zo komen ook persoonlijke herinneringen aan zijn geboorteplaats Maassluis aan bod, verdiept de schrijver zich in de ziekte van Alzheimer naar aanleiding van zijn dementerende stiefvader én gebruikt hij dit boek om zijn geloofstwijfels nog maar ‘ns breed uit te meten. Ik vond het nog wel vermakelijk om te lezen hoe ’t Hart als jong kind volledig in vertwijfeling raakt wanneer hij uitrekent dat het laden van Noachs ark minstens 900 dagen in beslag heeft genomen. En dan ontdekt hij ook nog dat Noach zijn grootvader, de stokoude Methusalach, heeft laten verdrinken toen de zondvloed kwam… Onnodig vond ik de laatste hoofdstukken waarin de schrijver de Apostolische Geloofsbelijdenis en het Onze Vader (beide teksten werden uitgesproken tijdens de uitvaart van Lena ’t Hart) op een sarcastische toon behandelt.

Wat het boek voor mij nog extra aantrekkelijk maakt zijn de vele verwijzingen naar Warmond – de woonplaats van de schrijver en mijn geboortedorp. Het verhaal over de ontmoeting met de ‘hupse dominee’ in Mariënhaven zie ik dan ook helemaal voor me. Ik had geen duidelijk beeld de moeder van Maarten ’t Hart . Het portret dat in Magdalena wordt geschilderd is dat van een eigenaardige vrouw, maar ook dat van een moeder waarvan veel gehouden is (en die haar zoon Maarten liefkozend aanspreekt met ‘varkenbeest’). Toch blijven de beschrijvingen vrij oppervlakkig, anekdotisch. Écht leren kennen doen we haar niet, ze wordt mijns inziens niet meer dan een romanpersonage.